GNU/Linux voor beginners

Een Nederlandstalige site over het vrije besturingssysteem GNU/Linux



Tips

Kant-en-klare GNU/Linux-computers

Als je GNU/Linux niet zelf wilt installeren, dan is de aanschaf van een computer met GNU/Linux ge´nstalleerd een mogelijkheid. In een computer­winkel zul je zo'n computer niet snel vinden. Maar online zijn er diverse aanbieders van kant-en-klare GNU/Linux-computers.

Hier een aantal links naar webshops die in Nederland leveren:

Powered by GNU/Linux
  • Laptop met Linux
    Nederlandse webshop die laptops en mini-computers met GNU/Linux verkoopt. Keuze uit diverse Linux-distributies.
  • NovaCustom
    Stel zelf je computer samen. En kies zelf je besturings­systeem: GNU/Linux, Microsoft Windows of allebei. Nederlandse webshop.
  • Ubuntu Shop
    Belgische webshop waar je computers met Ubuntu, Mint en Debian kunt kopen (zonder OS kan ook).
  • TUXEDO Computers
    Duitse webshop die computers met GNU/Linux verkoopt.
  • Purism
    Op de computers van Purism draait PureOS. Ook op de smartphone die zij verkopen. Want waarom zou je op je telefoon een ander besturings­systeem gebruiken dan op je andere computers?
  • ThinkPenguin
    Computers met Trisquel, een volledig vrije GNU/Linux-distributie.
  • System76
    Desktops, laptops en servers met Ubuntu of Pop!_OS.

Nog meer webwinkels met GNU/Linux-computers vind je op Linux Pre-loaded.

GNU/Linux uitproberen (zonder installatie!)

Je kunt GNU/Linux uitproberen met behulp van een zogenaamd live-medium (cd, dvd of usb-stick). Vanaf een live-medium kan GNU/Linux worden opgestart, zonder dat het op je computer wordt ge´nstalleerd. Ideaal om een goed beeld te krijgen van GNU/Linux en de programma's die erop draaien.

Overigens is een live-medium vaak tevens een installatie-medium. Na het opstarten vanaf zo'n gecombineerd live/installatie-medium, kun je aangeven of je GNU/Linux wilt installeren of dat je het alleen wilt uitproberen.

GNU/Linux live

Mijn voorkeur gaat uit naar een live-usb-stick omdat die sneller is dan een live-cd en live-dvd. Kijk op de website van de door jou gekozen Linux-distributie, hoe je een live-medium kunt maken.

Ouwe fiets

Op een ouwe fiets...

Op een ouwe fiets moet je het leren. Misschien heb je nog een oude pc staan waar je niks meer mee doet. Je zou daar GNU/Linux op kunnen installeren. Heerlijk rommelen en als het fout gaat is dat helemaal niet erg! Zelf vond ik dit een ideale manier om met GNU/Linux te beginnen.

Wil je GNU/Linux installeren op een oudere computer (zoals bijvoorbeeld een Pentium), maak dan gebruik van een "lichtgewicht" grafische gebruikersomgeving, zoals Xfce of LXDE.

Ondersteuning Windows 7 is gestopt

Tijd om over te stappen op GNU/Linux!

Xubuntu met Xfce desktop

Ook op oudere computers draait de nieuwste versie van GNU/Linux, als je gebruik maakt van een "lichtgewicht" desktop-omgeving, zoals Xfce of LXDE.

Wordt mijn hardware ondersteund?

De meeste hardware werkt onder GNU/Linux maar helaas wordt niet alle hardware door GNU/Linux ondersteund. Dit komt omdat hardware­fabrikanten niet altijd drivers voor GNU/Linux leveren. Het is verstandig om de bruikbaarheid van de volgende hardware te controleren:

  • printers en scanners
  • wifi-kaarten en wifi-usb-sticks (draadloos internet)
  • tv-kaarten en tv-usb-sticks
  • webcams

Draai GNU/Linux live (zonder installatie!) om te checken of je hardware wordt ondersteund. Als bepaalde hardware tijdens de live-sessie niet werkt, kan het zijn dat de hardware niet wordt ondersteund. Maar in veel gevallen kun je de hardware toch aan de praat krijgen. Na installatie moet je dan handmatig iets installeren en/of configureren.

Zoek op internet of er een oplossing wordt geboden voor de hardware die niet werkt.

Naast een ander besturingssysteem

Het is ook mogelijk om GNU/Linux te installeren naast het besturings­systeem dat je al hebt. Tijdens de installatie van GNU/Linux kun je aangeven dat je het bestaande besturings­systeem wilt blijven gebruiken. Na installatie kun je dan bij het opstarten via een menu kiezen tussen GNU/Linux en het andere besturings­systeem.

Dual-boot

In het Engels heet dat dual-boot of multi-boot. Dit kan handig zijn als je in ÚÚn keer overstappen naar GNU/Linux te rigoreus vindt. Ook kan het zijn dat je een specifiek programma wilt blijven gebruiken dat niet op GNU/Linux draait.

Maak een back-up vˇˇr installatie

KopiŰren

De harde schijf of de partitie van de harde schijf waarop je GNU/Linux installeert, zal volledig worden gewist. Staan er nog bestanden op die je wilt bewaren, maak hiervan dan een kopie.

Denk bijvoorbeeld ook aan je e-mailberichten, je adresboek en je webfavorieten. Het is vaak even zoeken waar die nou precies zijn opgeslagen.

Als je volledig op GNU/Linux overstapt, ga dan na welke bestanden straks op GNU/Linux bruikbaar zijn en welke niet. Zie de pagina Overstappen op GNU/Linux.

Kopieer je bestanden naar een andere harde schijf of een andere partitie. Je kunt je bestanden natuurlijk ook op een cd, een dvd of een usb-stick zetten.

Programma's voor GNU/Linux

Als je inmiddels wat meer over GNU/Linux weet, is het tijd om ook eens te kijken naar de programma's die erop draaien. Het leuke is, dat je veel programma's nu al op je huidige besturings­systeem kunt uitproberen.

Hieronder een lijstje met programma's die allemaal draaien op GNU/Linux maar ook op Microsoft Window en macOS (en vaak ook nog op andere besturings­systemen). Al deze software is vrije software.

Firefox Thunderbird LibreOffice VLC FileZilla Gimp Ardour Bluefish Scribus

Internet

Kantoor

  • LibreOffice - volledig kantoorpakket
  • Gimp - programma voor het bewerken van foto's en plaatjes
  • Scribus - desktoppublishing-(DTP)-applicatie

Tools

Muziek & video

  • Shotcut - video-editor (montage)
  • VLC - mediaspeler (speelt bijna alle videoformaten)
  • Clementine - muziekspeler (inclusief beheer)
  • Ardour - complete virtuele studio
  • Audacity - audio-editor
  • Mixxx - geavanceerde DJ-software
  • MuseScore - muzieknotatie-software

Website-/software-ontwikkeling

  • Bluefish - (html)teksteditor
  • MySQL - database (server en tools)
  • PHP - parser voor PHP-scripts

Meer programma's

Een uitgebreidere lijst vind je in de Free Software Directory (Engelstalig):